“Başka Bir Türkiye Mümkün Müydü?”nün 4. bölümünde Abdullah Esin’in moderatörlüğünde İlker Aytürk ve Berk Esen ile Türkiye’nin 1930’lu yıllarını konuşuyoruz.

Bu bölümde 1929 Büyük Buhranı sonrasında Türkiye’de parti, liderlik, ekonomi ve demografi arasındaki ilişkiye yakından bakıyoruz. Büyük Buhran tek parti rejimini nasıl sarstı? Serbest Cumhuriyet Fırkası deneyimi, Menemen Olayı, devletçilik politikaları ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin toplumsal taban arayışı Türkiye’nin siyasal yönünü nasıl değiştirdi?

Ardından 1930’ların ideolojik ve kurumsal arayışlarını ele alıyoruz: Kadro hareketi, Ülkü dergisi, Halkevleri, Köy Enstitüleri, rejim içi hizipler ve devletin topluma ulaşma kapasitesi. Türkiye’nin daha farklı bir siyasal ve toplumsal patikaya girip giremeyeceğini, Büyük Buhran ve İkinci Dünya Savaşı gibi dışsal şokların bu süreci nasıl şekillendirdiğini tartışıyoruz.

Bölümün ikinci kısmında ise 1938’e, Atatürk’ün ölümüne ve İnönü döneminin başlangıcına geçiyoruz. Atatürk’ün halefi kim olabilirdi? İnönü’den başka ciddi bir aday var mıydı? Fevzi Çakmak, Celal Bayar, Şükrü Kaya ya da başka aktörler Türkiye için farklı bir rota açabilir miydi?

Son olarak serinin ana sorusuna geri dönüyoruz: Atatürk 1938’den önce ya da sonra ölseydi, “başka bir Türkiye” mümkün olur muydu? Atatürk daha uzun yaşasaydı çok partili hayata geçiş, dış politika, Köy Enstitüleri, CHP’nin konumu ve Türkiye’nin Batı ile ilişkileri nasıl şekillenirdi?

Büyük Buhran’dan İnönü dönemine uzanan bu bölümde, 1930’ların Türkiye’sine yalnızca bir “tek parti dönemi” olarak değil, krizlerin, arayışların, liderlik mücadelelerinin ve kapanan ihtimallerin iç içe geçtiği kritik bir tarihsel moment olarak bakıyoruz.

İyi seyirler.


Erken Cumhuriyet II: Cumhuriyet Çok Partili Olabilir miydi? | Başka Bir Türkiye Mümkün Müydü? - B3
https://www.youtube.com/watch?v=oCbRjSuhKnw&t=56s



Konsept ve İçerik Tasarım: Abdullah Esin
Yönetmen: Alper Yılmaz
Düzenleme: Yiğit Ege Şık
Sahne Tasarım & Müzik: Alper Yılmaz

Progresif Gündem Özel’in yeni bölümünde Abdullah Esin’in moderatörlüğünde, Abdullah Gül Üniversitesi öğretim üyesi Çağlar Kurç ve güvenlik analisti Burak Yıldırım ile NATO’nun dönüşümünü ve Türkiye savunma sanayisinin yükselişini konuşuyoruz.

NATO 3.0 ne anlama geliyor? ABD’nin Avrupa güvenliğindeki rolünün değişmesi Türkiye için nasıl bir alan açıyor? Avrupa’nın artan savunma harcamalarında Türkiye nasıl bir rol üstlenebilir?

Programın devamında Türkiye’de bir “askeri endüstriyel kompleks”ten söz edip edemeyeceğimizi; savunma sanayi şirketleri, devlet, ordu ve siyaset arasındaki ilişkileri ele alıyoruz.

S-400 alımının Türkiye’ye maliyeti ne oldu? F-35 programına yeniden dönüş mümkün mü? Savunma sanayisinin gelişmesi Türkiye’nin dış politika tercihlerini nasıl etkiliyor? “Yüzde 80 yerlilik” ne anlama geliyor? KAAN’ın motor tartışması bize Türkiye’nin kritik teknolojilerdeki dışa bağımlılığı hakkında ne söylüyor?

Bölümde ayrıca savunma sanayi ihracatının niteliğini, Türkiye’nin küresel üretim zincirlerindeki konumunu ve tam bağımsız bir savunma sanayisinin günümüz dünyasında ne ölçüde mümkün olduğunu tartışıyoruz.

Kanalımıza abone olup bildirimleri açmayı, videoyu beğenip paylaşarak Progresif’e destek olmayı unutmayın.

Progresif Book Talks’ın bu bölümünde Abdullah Esin’in konuğu, siyaset bilimci Orçun Selçuk.

Orçun Selçuk’un The Authoritarian Divide: Populism, Propaganda, and Polarization adlı kitabından hareketle Türkiye, Venezuela ve Ekvador’daki popülizm, kişiselleşen siyaset ve otoriterleşme süreçlerini karşılaştırmalı olarak ele alıyoruz.

Geleneksel sağ ve sol ya da seküler ve muhafazakâr ayrımlarının yerini, siyasal liderlere duyulan güçlü sevgi ve nefret mi alıyor? Erdoğan yanlılığı ve karşıtlığı üzerinden şekillenen kutuplaşma Türkiye siyasetini nasıl dönüştürdü? Popülist liderler toplumun belirli kesimlerini sembolik, siyasal ve maddi olarak içerirken diğer kesimleri nasıl dışlıyor?

Bölümde ayrıca şu sorulara yanıt arıyoruz:

• Popülizm ile siyasetin kişiselleşmesi arasında nasıl bir ilişki var?
• Sol ve sağ popülizm gerçekten farklı içerme ve dışlama mekanizmalarına mı dayanıyor?
• Muhalefetin söylemleri ve stratejileri kutuplaşmayı nasıl etkiliyor?
• Gezi Parkı protestoları ve darbe girişimleri lider merkezli saflaşmayı güçlendirdi mi?
• Ekrem İmamoğlu, Erdoğan karşıtlığının etrafında yeni bir lider merkezli kutuplaşmanın odağına mı dönüşüyor?
• 2019 ve 2024 yerel seçimleri Türkiye’deki otoriterleşme süreci açısından ne ifade ediyor?
• Türkiye’yi anlamak için Macaristan ve Polonya’dan çok Venezuela ve Ekvador’a mı bakmalıyız?

Popülizmin demokratik seçimlerden otoriter yönetime uzanan yolculuğunu, liderler ile seçmenler arasındaki duygusal bağları ve muhalefetin bu süreçteki rolünü konuşuyoruz.

Kanalımıza abone olmayı, videoyu beğenmeyi ve paylaşmayı unutmayın.

Progresif Gündem Özel’in yeni bölümünde Abdullah Esin, İlker Aytürk ile post-Kemalizm ve post-post-Kemalizm tartışmalarını konuşuyor.

Post-Kemalizm tartışması gerçekten geride mi kaldı, yoksa günümüz Türkiye siyasetini anlamak bakımından hâlâ geçerliliğini koruyor mu? Kemalizm sağa mı, sola mı yerleştirilmeli? Post-Kemalist paradigma, AKP iktidarının yükselişinde ve Türkiye’nin geçirdiği rejim dönüşümünde nasıl bir rol oynadı?

İlker Aytürk, post-Kemalizmin akademik bir paradigma olarak zayıfladığını, ancak siyasal söylem düzeyinde etkisini sürdürdüğünü savunuyor. Tartışmanın artık yalnızca Kemalizmle değil, Türkiye’nin bir “post-Cumhuriyet” dönemine girip girmediği sorusuyla da birlikte ele alınması gerektiğini belirtiyor.

Bölümde ayrıca şu sorular tartışılıyor:

• Kemalizm, “Aydınlanmanın sağı” olarak tanımlanabilir mi?
• Kemalizmin devrimci ve eşitlikçi unsurları nasıl değerlendirilmelidir?
• Post-Kemalizm, farklı ideolojik çevreleri bir araya getiren bir koalisyon muydu?
• “Yetmez ama Evet” hareketinin 2010 referandumundaki siyasal ve entelektüel sorumluluğu neydi?
• Post-Kemalist aydınlar, İslamcı hareketi ve AKP’yi yeterince tanımadan mı destekledi?
• Türkiye’de akademik ilginin Erken Cumhuriyet dönemine yoğunlaşması, yükselen İslamcılığı ve aşırı sağı görmeyi zorlaştırdı mı?
• Post-post-Kemalizm yeni bir siyasal ideoloji mi, yoksa Kemalizm ile post-Kemalizmin ötesine geçmeyi amaçlayan akademik bir yaklaşım mı?
• Türkiye’nin yeniden demokratikleşmesi için eski paradigmaların söyleyebileceği yeni bir söz kaldı mı?

Kanalımıza abone olarak ve bildirimleri açarak Progresif’e destek olabilirsiniz.

Progresif Gündem Özel’in yeni bölümünde Abdullah Esin’in moderatörlüğünde Edgar Şar ve Kemal Büyükyüksel ile CHP’ye yönelik mutlak butlan sürecini, seçmenlerin bu sürece verdiği tepkileri ve olası bir yeni partinin siyasal potansiyelini konuşuyoruz.

İstanPol, Friedrich Ebert Stiftung ve Rawest Araştırma işbirliğiyle gerçekleştirilen “Mutlak Butlan ve Yeni Parti: Algılar, Kanaatler, Tutumlar” araştırmasının bulgularından hareketle, mutlak butlan tartışmasının yalnızca muhalefet seçmeninde değil, Cumhur İttifakı seçmeninin bir bölümünde de yarattığı rahatsızlığı değerlendiriyoruz.

Edgar Şar ve Kemal Büyükyüksel, CHP seçmeninin Altı Ok ve parti kimliğiyle kurduğu ilişkiyi, yeni kadro beklentisini, Türkiye’deki mevcut siyasal fay hatlarının aşılma ihtimalini ve iktidarın müdahalelerinin istemeden de olsa yeni bir siyasal alan açıp açmadığını tartışıyor.

Türkiye’de muhalefetin geleceğini, CHP seçmeninin dönüşümünü ve mevcut siyasal düzenin ötesinde yeni bir seçmen koalisyonu kurulma ihtimalini tartıştığımız bu kapsamlı söyleşiyi izleyebilirsiniz.

Kanalımıza abone olmayı ve bildirimleri açmayı unutmayın.

Progresif Book Talks’un bu bölümünde Abdullah Esin, Tanıl Bora ve Özgür Emrah Gürel ile "Kemalizmin Solu, Aydınlanmanın Sağı: Post-Post-Kemalizm Tartışmaları" kitabını konuşuyor.

Post-Kemalist yaklaşımın Türkiye’nin yakın tarihini ve erken Cumhuriyet dönemini açıklama biçimi bugün neden yeniden tartışılıyor?

Kemalizm, modernleşmeci ve ilerlemeci bir ideoloji olmasına rağmen hangi anlamlarda sağcı bir aydınlanma anlayışının izlerini taşıyor?

Tek ve değişmez bir Kemalizmden mi, yoksa demokrasiyle, sosyalizmle ve milliyetçilikle farklı ilişkiler kuran Kemalizmlerden mi söz etmek gerekir?

Bölümde Kemalizmin demokrasiyle kurduğu gerilimli ilişkiyi, erken Cumhuriyet kadrolarının Roma, Moskova ve Berlin’e yönelik ilgisini, Ankara’nın alternatif bir modernleşme merkezi olarak taşıdığı anlamı ve Mustafa Kemal etrafında şekillenen liderlik kültürünü ele alıyoruz.

Tanıl Bora ve Özgür Emrah Gürel ayrıca solun Kemalizm eleştirisinin tarihini, “sol liberal” kavramının kullanımını, sosyalist hareket ile Kemalizm arasındaki tartışmaları ve post-Kemalist literatürün AKP dönemindeki otoriterleşmeden ne ölçüde sorumlu tutulabileceğini değerlendiriyor.

Türkiye’nin geçmişini yalnızca eski statükoya dönüş özlemiyle değil, daha demokratik, eşitlikçi ve özgürlükçü bir gelecek arayışıyla yeniden düşünmek mümkün mü?

Not: Programda dile getirilen değerlendirmeler konuşmacıların kişisel görüşlerini yansıtmaktadır. Kitabın diğer yazarlarını bağlamamaktadır.

Kanalımıza abone olmayı ve bildirimleri açmayı unutmayın.

Dehliz’in bu bölümünde, Çağdaş Sümer’in Düzenini Arayan Osmanlı: Eski Rejimden Meşrutiyet’e Osmanlı’da Siyasal Çatışma ve Rejimler kitabı üzerinden Osmanlı siyasetinin uzun dönüşümünü ve modern Türkiye’nin siyasal mirasını konuşuyoruz.

Eski rejimin krizleri, merkezileşme çabaları, anayasal arayışlar, meşrutiyet deneyimleri ve farklı siyasal aktörlerin rejim tasavvurları bu bölümün merkezinde yer alıyor. Kitap üzerinden Osmanlı siyasal düzeninin nasıl dönüştüğünü, devlet ile toplum arasındaki ilişkinin nasıl yeniden tanımlandığını ve modern siyasal kurumların hangi tarihsel çatışmalar içinden doğduğunu tartışıyoruz.

Bu bölüm yalnızca Osmanlı'nın son yüzyılına dair bir tarih anlatısı sunmuyor; aynı zamanda Türkiye'de devlet, rejim ve siyasal temsil meselelerinin tarihsel kökenlerini de görünür kılıyor. Cumhuriyet'e giden yolu anlamak isteyenler için güçlü bir düşünsel çerçeve sunuyor.

Konuk: Çağdaş Sümer
Program: Dehliz
Bölüm: 5

Türkiye siyaseti, Osmanlı tarihi, Osmanlı siyasal düşüncesi, meşrutiyet, anayasal siyaset, II. Meşrutiyet, Abdülhamid dönemi, Osmanlı modernleşmesi, rejim değişimi, Cumhuriyet tarihi, siyasal düşünce tarihi, devlet ve toplum, Dehliz

Yönetmen: Ferhatcan Mekik
Düzenleme: Ferhatcan Mekik & Alper Yılmaz
Müzik: Alper Yılmaz


00:00 - 05:37 : Giriş: Osmanlı’nın “düzen” arayışının kökeni
05:38 - 11:00 : Osmanlı’nın en uzun yüzyılında milletler ve milliyetçiliğin rolü
11:01 - 16:17 : Osmanlı’nın “gerileme” dönemi tartışmaları
16:18 - 27:10 : Osmanlı’daki isyanların sınıfsal kökeni
27:11 - 36:40 : Lübnan ve Doğu Anadolu’daki isyanlara Osmanlı’nın cevabı
36:41 - 43:04 : Tanzimat’ın getirdikleri
43:04 - 48:23 : Osmanlı’da “milletlerin” siyasi mücadelesi
48:24 - 56:34 : İttihat ve Terakki’nin Osmanlıcılık anlayışı ve düzen arayışı
56:35 - 1:00:33 : II. Abdülhamit’in rehabilitasyonuna bakış
1:00:34 - 1:01:33 : Sonuç

“Başka Bir Türkiye Mümkün Müydü?”nün 3. bölümünde Abdullah Esin’in moderatörlüğünde İlker Aytürk ve Berk Esen ile Erken Cumhuriyet’in açılan ve kapanan siyasal ihtimallerini konuşuyoruz.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası deneyimlerinden yola çıkarak çok partili hayatın neden kalıcılaşamadığını tartışıyor; ardından ulus devletin kuruluşunu, vatandaşlık rejimini, Kürt meselesini, Şeyh Sait İsyanı’nı, merkezileşme politikalarını ve tek parti döneminin farklı bir yöne evrilip evrilemeyeceğini ele alıyoruz.

Cumhuriyet’in ilk yıllarında başka bir siyasal yol mümkün müydü?